Gdańska Fabryka Okien - producent stolarki.
Parametry termoizolacyjne okien pozwalają ocenić, ile ciepła ucieka przez całą konstrukcję oraz jej poszczególne elementy. Najczęściej uwagę przyciąga współczynnik Uw, ale na końcowy wynik wpływają również Ug, Uf i Ψ. Każde z tych oznaczeń opisuje inną część okna, dlatego nie warto traktować ich zamiennie. W praktyce inwestor może otrzymać dwie oferty z podobnie wyglądającymi wartościami, […]
Parametry termoizolacyjne okien pozwalają ocenić, ile ciepła ucieka przez całą konstrukcję oraz jej poszczególne elementy. Najczęściej uwagę przyciąga współczynnik Uw, ale na końcowy wynik wpływają również Ug, Uf i Ψ. Każde z tych oznaczeń opisuje inną część okna, dlatego nie warto traktować ich zamiennie.
W praktyce inwestor może otrzymać dwie oferty z podobnie wyglądającymi wartościami, które w rzeczywistości dotyczą czegoś zupełnie innego. Ug opisuje pakiet szybowy, Uf ramę, a Uw całe okno. Z kolei współczynnik Ψ pokazuje wpływ połączenia szyby z ramą i zastosowanej ramki dystansowej. Dopiero zestawienie tych danych pozwala rzetelnie ocenić izolacyjność cieplną konkretnej konstrukcji.
W artykule wyjaśniamy, jak czytać poszczególne współczynniki, dlaczego wymiar i podział okna zmieniają jego Uw oraz jak porównywać dokumentację różnych producentów. Pokazujemy też, jakie wartości spełniają aktualne wymagania, czego oczekuje się od okien energooszczędnych i dlaczego sam niski parametr szyby nie przesądza jeszcze o dobrych właściwościach całego okna.
Artykuł przeczytasz w 21 minut
Przy ocenie termoizolacyjności okna można spotkać kilka podobnych oznaczeń. Najważniejsze z nich to Uw, Ug, Uf oraz Ψg. Nie są to różne sposoby zapisania tej samej właściwości. Każdy współczynnik opisuje inny element konstrukcji, a dopiero ich połączenie pozwala określić, jak dobrze całe okno ogranicza straty ciepła.
ℹ️ Ważna informacja: W przypadku współczynników „U” obowiązuje prosta zasada: im niższa wartość, tym mniejsza przenikalność cieplna danego elementu.
Uw (window) określa współczynnik przenikania ciepła przez całe okno. Uwzględnia więc nie tylko szybę, lecz także ramę oraz strefę ich połączenia. Wartość podajemy w W/(m²·K).
To właśnie Uw jest podstawowym parametrem, który warto sprawdzić podczas oceny termoizolacyjności kompletnego okna. Niski inny współczynnik, np. Ug samego pakietu szybowego, nie oznacza automatycznie, że identyczny parametr będzie miało całe okno.
Uw zależy również od wymiaru i konstrukcji konkretnego elementu. Dlatego dwa okna wykonane z tych samych profili i wyposażone w takie same szyby mogą mieć różne wartości Uw. Do tego ciekawego przypadku wrócimy dalej w naszym artykule.
Ug (glass) określa przenikanie ciepła przez oszklenie, czyli pakiet szybowy. Tak samo jak Uw podawany jest w W/(m²·K), ale opisuje tylko jedną część całej konstrukcji.
To ważne rozróżnienie, ponieważ w materiałach produktowych często można zauważyć bardzo atrakcyjną wartość Ug. Jeśli przykładowo pakiet szybowy ma bardzo niski współczynnik przenikania ciepła, nie możemy tej wartości automatycznie przypisać całemu oknu.
Na końcowe Uw wpływają również rama, sposób osadzenia szyby, ramka dystansowa oraz proporcja powierzchni szyby do pozostałych elementów konstrukcji.
Uf (frame) opisuje współczynnik przenikania ciepła przez ramę okienną. Wartość ta zależy od konstrukcji zastosowanego systemu profili i również podawana jest w W/(m²·K).
W przypadku okien PVC wpływ na Uf mają między innymi geometria profilu, jego głębokość zabudowy, układ komór, zastosowane uszczelnienia czy konstrukcja wzmocnień. Sama liczba komór nie wystarcza więc do rzetelnego porównania dwóch systemów.
Dlatego zamiast kierować się prostym hasłem „więcej komór = cieplejsze okno”, warto spojrzeć na rzeczywistą wartość Uf danego rozwiązania, a następnie na Uw kompletnego okna.
W obliczeniach termoizolacyjności okna występuje również Ψg (psi), czyli liniowy współczynnik przenikania ciepła na styku szyby z ramą. W przeciwieństwie do Uw, Ug i Uf podaje się go w W/(m·K).
To właśnie w tej strefie znaczenie ma między innymi rodzaj ramki oddzielającej szyby zespolone. Zastosowanie rozwiązania o lepszych właściwościach cieplnych może ograniczyć straty energii na obrzeżu pakietu szybowego i wpłynąć na końcowy wynik Uw.
Więcej o tym elemencie opisaliśmy w artykule o ciepłej ramce okna.
📌 W skrócie: Ug opisuje szybę, Uf ramę, Ψg strefę połączenia szyby z ramą, a Uw jest wynikiem dla całego okna. Dlatego podczas porównywania stolarki nie warto wyciągać wniosków na podstawie tylko jednej z tych wartości.
Współczynnik Uw nie powstaje przez proste dodanie albo uśrednienie wartości Ug i Uf. W obliczeniach uwzględnia się powierzchnię szyby, powierzchnię ramy oraz długość krawędzi, na której pakiet szybowy łączy się z ramą. Dlatego wynik zależy nie tylko od zastosowanych komponentów, ale również od geometrii konkretnego okna.
W uproszczeniu obliczenie wygląda tak:
Uw = (Ag × Ug + Af × Uf + lg × Ψg) / (Ag + Af)
gdzie:
ℹ️ To właśnie dlatego samo Ug = 0,5 W/(m²·K) nie oznacza, że całe okno będzie miało Uw = 0,5 W/(m²·K). Rama i strefa brzegowa pakietu szybowego również uczestniczą w wymianie ciepła.
Jest jeszcze jeden szczegół, który łatwo przeoczyć podczas porównywania ofert z różnych firm. W dokumentacji technicznej możemy spotkać Uw podane dla okna referencyjnego o określonym wymiarze, natomiast rzeczywista wartość dla zamawianego elementu może być inna. Norma produktowa pozwala określać właściwości na podstawie reprezentatywnych próbek, a jednym ze stosowanych wymiarów referencyjnych jest 1,23 × 1,48 m.
Dlatego przy większej inwestycji nie warto zwracać uwagę wyłącznie na jednej liczbie podanej w katalogu reklamowym. Najbardziej miarodajny jest parametr Uw odnoszący się do konkretnego okna, jego wymiaru i konfiguracji.
Wartość Uw zależy nie tylko od zastosowanego profilu i pakietu szybowego. Znaczenie mają również wymiary okna, proporcja powierzchni szyby do ramy, liczba skrzydeł i podziałów oraz długość krawędzi przeszklenia. Dlatego w zależności od konkretnej konstrukcji ten sam system okienny może osiągać różne wartości Uw. Potwierdza to również VEKA, wskazując, że wynik dla gotowego okna zależy m.in. od oszklenia, uszczelnienia krawędzi oraz wielkości elementu.
Skąd bierze się ta różnica? Jeżeli pakiet szybowy ma lepszą izolacyjność niż rama, większy udział przeszklenia może korzystnie wpłynąć na wynik całego okna. Z kolei dodatkowe skrzydło, słupek albo podział zwiększają udział profili oraz długość połączenia szyby z ramą, uwzględnianą poprzez współczynnik Ψg.
🙂 Typowa sytuacja: inwestor porównuje dwa okna wykonane w tym samym systemie, z takim samym pakietem szybowym, i zauważa różne Uw. Pierwsza myśl? „Ktoś chyba pomylił się w wycenie”. Tymczasem jedno okno może być większe, mieć inną liczbę skrzydeł albo dodatkowy słupek. Różny wynik nie musi więc oznaczać błędu.
To także powód, dla którego nie warto oceniać całej inwestycji wyłącznie na podstawie jednego katalogowego Uw. Przy dokładnym porównaniu stolarki najlepiej analizować parametry dla rzeczywistych wymiarów i konfiguracji zamawianych okien. Warto tu zaznaczyć, że Polski Instytut Budownictwa Pasywnego również zaleca uwzględnianie faktycznych powierzchni szyby i ramy przy ocenie energetycznej okien.
Nie ma jednej wartości Uw, którą można uznać za najlepszą dla każdego budynku. Punktem wyjścia są wymagania prawne, ale w nowym domu, przy termomodernizacji lub w budynku o bardzo niskim zapotrzebowaniu na energię możemy celować w parametry wyraźnie lepsze od wymaganego minimum. Im niższe Uw, tym mniejsze straty ciepła przez okno, jednak parametr zawsze warto rozpatrywać razem z projektem budynku i konstrukcją konkretnej stolarki.
| Poziom odniesienia | Wartość Uw | Jak ją interpretować? |
|---|---|---|
| Aktualne wymagania WT 2021 dla okien pionowych | ≤ 0,9 W/(m²·K) | Maksymalna dopuszczalna wartość |
| Parametr lepszy od wymaganego minimum | < 0,9 W/(m²·K) | Mniejsza przenikalność cieplna niż wymaga WT 2021 |
| Standard pasywny w klimacie Europy Środkowej | ≤ 0,8 W/(m²·K) | Poziom przyjmowany przez Polski Instytut Budownictwa Pasywnego dla okien odpowiednich do budynków pasywnych |
Wartości w tabeli nie tworzą oficjalnych „klas jakości” okien. Pokazują trzy różne punkty odniesienia: wymóg prawny, wynik lepszy od minimum oraz wymagania związane z budownictwem pasywnym.
Dla okien pionowych obecne Warunki Techniczne wymagają współczynnika Uw nie większego niż 0,9 W/(m²·K). Dla okien połaciowych, czyli dachowych, granica wynosi 1,1 W/(m²·K). Wymagania WT 2021 pozostają również punktem odniesienia w aktualnej odsłonie programu „Czyste Powietrze”.
Warto zwrócić uwagę na słowo „maksymalnie”. Uw = 0,9 W/(m²·K) oznacza spełnienie wymagania dla typowego okna pionowego, ale nie jest wartością, poniżej której dalsza poprawa parametrów przestaje mieć znaczenie.
Jeżeli projekt budynku zakłada ograniczenie strat energii w większym stopniu, możemy dobrać stolarkę o niższym Uw. Nie należy jednak wybierać jednej liczby w oderwaniu od całego projektu. Znaczenie mają również powierzchnia przeszkleń, ich położenie, montaż i pozostałe parametry energetyczne budynku.
Określenie „okno energooszczędne” nie oznacza odrębnej klasy Uw zapisanej w Warunkach Technicznych. Dlatego ostrożnie podchodzimy do stwierdzeń typu „od tej wartości zaczyna się okno energooszczędne”. W przepisach mamy wartość graniczną dla okna, natomiast docelowy, lepszy parametr wynika już z wymagań konkretnego projektu.
W praktyce warto więc pytać nie tylko: „czy okno jest energooszczędne?”, ale przede wszystkim:
To znacznie więcej mówi o termoizolacyjności niż sama etykieta marketingowa.
ℹ️ Niższe Uw jest korzystne pod względem ograniczania strat ciepła, ale nie oznacza automatycznie, że dane okno będzie najlepszym rozwiązaniem w każdym projekcie. Parametry stolarki dobieramy do budynku, a nie do rankingu z jedną liczbą na pierwszym miejscu.
W budownictwie pasywnym wymagania są bardziej rygorystyczne. Polski Instytut Budownictwa Pasywnego wskazuje dla klimatu Europy Środkowej efektywną wartość Uw nie większą niż 0,8 W/(m²·K). Tak niski współczynnik pomaga nie tylko ograniczyć straty energii, ale również utrzymać wysoką temperaturę wewnętrznej powierzchni okna podczas chłodnych dni, co wpływa na komfort użytkowników.
W domu pasywnym nie wystarczy jednak kupić okna z dobrym parametrem katalogowym. Należy zwrócić uwagę na obliczenia wykonywane dla rzeczywistych powierzchni szyby i ramy, a o końcowym efekcie decyduje również sposób wbudowania stolarki w przegrodę.
Jeżeli interesuje Cię ten standard szerzej, opisaliśmy go w artykule o oknach w budynku pasywnym.
Porównanie parametrów termoizolacyjnych ma sens tylko wtedy, gdy zestawiamy ze sobą te same właściwości i porównywalne konstrukcje. Sama niższa liczba w ofercie nie przesądza jeszcze, że jedno okno ma lepszą izolacyjność od drugiego. Najpierw trzeba sprawdzić, czego dokładnie dotyczy podany współczynnik.
Najczęstsza pułapka to zestawienie Ug pakietu szybowego z Uw całego okna. Obie wartości podawane są w W/(m²·K), więc na pierwszy rzut oka łatwo je ze sobą pomylić.
Jeśli w jednej ofercie widzimy Ug = 0,5 W/(m²·K), a w drugiej Uw = 0,8 W/(m²·K), nie możemy uznać pierwszego okna za „cieplejsze”. Porównujemy dwa różne parametry.
Najlepszym punktem odniesienia dla kompletnej stolarki jest Uw.
Dwie wartości Uw można uczciwie zestawić dopiero wtedy, gdy dotyczą okien o zbliżonych wymiarach i konstrukcji. Inny udział ramy, dodatkowy słupek czy kolejne skrzydło mogą zmienić wynik, nawet jeśli producent wykorzystuje ten sam system profili i pakiet szybowy.
Dlatego katalogowe Uw jest dobrą informacją o możliwościach systemu, ale nie zawsze opisuje dokładnie okno znajdujące się w naszej wycenie.
Jeżeli dwa okna osiągają podobne Uw, warto zejść poziom niżej i sprawdzić, z czego wynika ten rezultat. Porównujemy wtedy między innymi Ug szyby, Uf ramy oraz rozwiązanie zastosowane na krawędzi pakietu szybowego.
Nie chodzi więc o szukanie producenta z najniższą liczbą w katalogu. Chodzi o porównanie rzeczywistych konfiguracji okien, które mają trafić do tego samego budynku.
Główny Urząd Nadzoru Budowlanego zwraca uwagę, że właściwości użytkowe okien można sprawdzić w deklaracji właściwości użytkowych (DWU) oraz w informacji towarzyszącej oznakowaniu CE. W przypadku przenikalności cieplnej interesuje nas deklarowana wartość Uw. Przy porównywaniu ofert warto więc zastosować prostą checklistę:
ℹ️ Dobra oferta powinna pozwalać ustalić, skąd bierze się deklarowany parametr okna. Jeśli jedna liczba wygląda wyjątkowo atrakcyjnie, najpierw sprawdźmy, czy rzeczywiście opisuje całe okno, a nie tylko jego najlepiej izolujący element.
Liczba komór w profilu PVC wpływa na jego właściwości cieplne, ale nie jest samodzielnym miernikiem termoizolacyjności okna. Dwa systemy o tej samej liczbie komór mogą mieć różne wartości Uf, ponieważ znaczenie ma cała geometria profilu i sposób jego wykonania.
Najwięksi europejscy producenci profili okiennych wprost wskazują, że na współczynnik Uf ramy wpływają między innymi głębokość zabudowy, liczba komór, układ uszczelnień oraz rodzaj i kształt wzmocnienia stalowego. Z kolei metodologia ift Rosenheim określa Uf na podstawie właściwości geometrycznych całego systemu profili, a nie samej liczby komór.
Dlatego informacja „profil sześciokomorowy” czy „profil siedmiokomorowy” może być przydatna jako opis konstrukcji, ale nie pozwala jeszcze stwierdzić, który system lepiej ogranicza straty ciepła. Do takiego porównania znacznie bardziej użyteczna jest rzeczywista wartość Uf, a dla kompletnego okna – Uw.
W praktyce rozwój profili PVC dobrze pokazuje, że producenci nie poprawiają termoizolacyjności wyłącznie przez dokładanie kolejnych komór. Zmieniają również głębokość systemu, geometrię przekrojów, uszczelnienia czy rozwiązania konstrukcyjne związane ze wzmocnieniem i osadzeniem szyby. ift Rosenheim zwraca uwagę zarówno na wpływ liczby komór i grubości profilu, jak i na inne rozwiązania służące poprawie Uf.
🙂 Można więc powiedzieć, że liczenie komór ma sens, ale nie warto urządzać z niego zawodów. Siedem komór nie wygrywa automatycznie z sześcioma tylko dlatego, że siedem to większa liczba.
Jeśli chcemy ocenić termoizolacyjność, patrzymy przede wszystkim na Uf ramy i Uw gotowego okna, a liczbę komór traktujemy jako jedną z informacji opisujących konstrukcję profilu.
Współczynnik Uw opisuje przenikanie ciepła przez całe okno, ale nie jest oceną wszystkich jego właściwości użytkowych. GUNB wymienia obok Uw między innymi przepuszczalność powietrza, wodoszczelność, odporność na obciążenie wiatrem oraz izolacyjność akustyczną Rw. Każdy z tych parametrów odpowiada za coś innego.
Dobre Uw nie powie nam więc, jak skutecznie okno tłumi hałas z ruchliwej ulicy ani jak zachowa się podczas silnego wiatru i zacinającego deszczu. Nie określa też ilości energii słonecznej przenikającej przez przeszklenie. Do tego służy współczynnik g, który ma szczególne znaczenie przy dużych przeszkleniach i ochronie pomieszczeń przed przegrzewaniem latem.
Jest jeszcze montaż. Uw opisuje właściwości samego okna, natomiast o stratach ciepła w gotowym budynku decyduje również połączenie ramy z murem i występujące w tym miejscu mostki cieplne. Ministerstwo Rozwoju i Technologii wskazuje, że sposób osadzenia stolarki ma znaczenie dla energooszczędności budynku, a ograniczeniu mostków cieplnych sprzyja odpowiednie usytuowanie okna względem warstwy izolacji.
Dlatego nawet świetny parametr na papierze nie zwalnia z zadbania o prawidłowe osadzenie stolarki. Szerzej opisujemy ten temat w poradniku o szczelnym montażu okien.
ℹ️ Uw odpowiada na bardzo ważne pytanie: jak dobrze okno ogranicza przenikanie ciepła. Nie odpowiada jednak na wszystkie pytania o komfort, szczelność, akustykę i zachowanie okna po zamontowaniu.
Nie da się przypisać jednej ceny do „ciepłego okna”. Koszt zależy od całej konfiguracji: wymiarów, podziałów, systemu profili, pakietu szybowego, koloru, okuć, dodatkowych funkcji oraz sposobu montażu. Dwa okna o podobnym Uw mogą więc różnić się ceną, ponieważ osiągają ten parametr przy użyciu innych rozwiązań.
Znaczenie ma między innymi sam pakiet szybowy. Zastosowanie szyby o niższym Ug, odpowiedniej ramki dystansowej czy dodatkowych powłok może poprawić właściwości cieplne, ale jednocześnie wpływa na cenę całego elementu. Podobnie działa wybór systemu profili o lepszym Uf oraz bardziej rozbudowanej konfiguracji okna.
Na koszt wpływa również geometria. Duże przeszklenie stałe i niewielkie okno rozwierno-uchylne nie są produktami porównywalnymi tylko dlatego, że mają podobne Uw. Różnią się ilością profili, okuć, sposobem wykonania i zakresem pracy podczas montażu.
🙂 Dlatego pytanie „ile kosztuje okno o Uw 0,8?” trochę przypomina pytanie „ile kosztuje samochód, który spala 5 litrów?”. Parametr mówi nam coś ważnego, ale nie opisuje całego produktu.
Jeżeli zależy nam na wysokiej termoizolacyjności, lepiej porównywać konkretne konfiguracje dla tych samych otworów okiennych, a nie pojedyncze ceny katalogowe. W GFO dobieramy stolarkę do projektu i możemy przygotować wycenę dla rzeczywistych wymiarów oraz oczekiwanych parametrów.
ℹ️ Najniższe Uw nie zawsze oznacza najbardziej opłacalny wybór. Liczy się relacja między parametrami, konstrukcją okna, wymaganiami budynku i budżetem całej inwestycji.
Dobrych parametrów termoizolacyjnych warto szukać przede wszystkim tam, gdzie producent potrafi je jasno udokumentować i odnieść do konkretnej konfiguracji okna. Sama deklaracja „okno energooszczędne” mówi mniej niż Uw podane dla określonego wymiaru, pakietu szybowego i konstrukcji.
Przy wyborze producenta warto zwrócić uwagę, czy:
W GFO produkujemy okna PVC w różnych systemach i konfiguracjach. Poszczególne rozwiązania różnią się między innymi konstrukcją profilu, głębokością zabudowy oraz możliwościami zastosowania pakietów szybowych o różnych parametrach. Dzięki temu nie musimy dobierać każdego okna według jednego schematu – możemy dopasować rozwiązanie do wymagań energetycznych konkretnego budynku.
Dostępne rozwiązania możesz sprawdzić na stronie okien PVC. Znajdziesz tam systemy, które możemy skonfigurować pod kątem parametrów technicznych, rodzaju przeszklenia i wyposażenia.
Planujesz budowę, wymianę okien albo termomodernizację? Skontaktuj się z nami. Pomożemy dobrać stolarkę do projektu i oczekiwanych parametrów termoizolacyjnych – bez sprowadzania całej decyzji do jednej liczby w tabeli.
Dla okien pionowych aktualne wymagania określają maksymalne Uw na poziomie 0,9 W/(m²·K). Niższa wartość oznacza mniejsze przenikanie ciepła, ale optymalny parametr warto dobrać do standardu energetycznego konkretnego budynku.
Tak, taka wartość spełnia obecne wymagania dla typowych okien pionowych. W budynkach energooszczędnych można jednak stosować stolarkę o niższym Uw.
Nie. Ug dotyczy wyłącznie pakietu szybowego, natomiast Uw opisuje całe okno wraz z ramą i strefą połączenia szyby z profilem.
Wpływ mają między innymi wymiary, liczba skrzydeł, podziały oraz udział powierzchni szyby i ramy. Ten sam system nie gwarantuje identycznego Uw dla każdej konstrukcji.
Nie zawsze. Liczba komór jest tylko jednym z elementów konstrukcji profilu. Do porównania bardziej przydatne są Uf ramy oraz Uw całego okna.
Warto poprosić o Uw dla konkretnej konfiguracji oraz sprawdzić deklarację właściwości użytkowych. Dobrze również porównać Ug szyby, Uf ramy i rzeczywiste wymiary okna.
Nie bezpośrednio. Uw opisuje przenikanie ciepła, natomiast na ilość energii słonecznej wpadającej przez szybę wpływa między innymi współczynnik g.
Nie ma jednej ceny. Zależy ona od wymiarów, systemu profili, pakietu szybowego, okuć, koloru, wyposażenia i montażu. Najlepiej porównywać wyceny dla tych samych otworów i podobnych konfiguracji.
